आध्यात्मिक वार्ता-जेव्हा गुरु ग्रह (बृहस्पती) *सिंह राशीत* प्रवेश करतो, तेव्हा त्या काळाला सिंहस्थ म्हणतात. गुरु 12 वर्षांनी एकदा सिंह राशीत येतो.
गुरु सिंह राशीत असताना गोदावरी नदी आणि क्षिप्रा नदीच्या काठावर *कुंभमेळा* भरतो. म्हणून नाशिक-त्र्यंबकेश्वरच्या कुंभमेळ्याला सिंहस्थ कुंभमेळा म्हणतात. यालाच सिंहस्थ पर्वणी असेही म्हणतात.गुरु सिंह राशीत साधारण 13 महिने राहतो, तो पूर्ण काळ सिंहस्थ असतो.
*सिंहस्थ मध्ये कोणते कार्य करावे?*हा काळ खूप पवित्र मानला जातो, या काळात केलेले पुण्य 100 पटीने मिळते.
1. *गोदावरी स्नान आणि दान:* रामकुंडात स्नान करून गरिबाला अन्न, वस्त्र, तीळ, पैसे दान करावे.2. *गुरुची सेवा:* आपल्या गुरुंचा आशीर्वाद घ्यावा, गुरु मंत्राचा जप करावा.3. *जप आणि पारायण:* विष्णू सहस्रनाम, गुरु चरित्र पारायण, दुर्गा सप्तशती पाठ करावे.4. *पितरांचे कार्य:* श्राद्ध, तर्पण, पिंडदान या काळात केल्यास पितरांना मोक्ष मिळतो.
*कोणते कार्य करू नये?*शास्त्रानुसार गुरु सिंह राशीत असताना काही कार्ये वर्ज्य सांगितली आहेत, याला *सिंहस्थ गुरुचा दोष* म्हणतात.
1. *शुभ कार्य करू नये:* लग्न, मुंज, साखरपुडा, वास्तुशांती, नवीन घरात प्रवेश करू नये. कारण सिंह राशीत गुरु अस्तासारखा फल देतो.
2. *नवीन मूर्तीची प्राणप्रतिष्ठा* करू नये.3. *नदीचे पाणी:* या काळात गोदावरीचे पाणी गढूळ असते, म्हणून बिना गाळता पिऊ नये, स्वच्छतेकडे लक्ष द्यावे.4. *वाईट कर्म:* या काळात खोटे बोलणे, भांडण, मांसाहार, दारू वर्ज्य करावी, कारण केलेले पाप सुद्धा 100 पट लागते. *सोप्या भाषेत:*
सिंहस्थ हा पाप धुण्यासाठी आहे, नवीन संसार थाटण्यासाठी नाही.