रस्ते मोकळे, श्वास मोकळा! — ठाणेकरांनी आता पुढे काय करावे?— विजयकुमार कट्टी

विशेष प्रतिनिधी-

ठाणे शहर म्हणजे सतत धावणाऱ्या लोकल ट्रेनसारखं—वेगवान, गजबजलेलं आणि प्रत्येकाच्या आयुष्याशी जोडलेलं. पण जसं एखाद्या लोकलच्या दरवाजात अडथळा आला, तर संपूर्ण गाडीचा प्रवास विस्कळीत होतो, तसंच आपल्या शहराच्या रस्त्यांवर पडून राहिलेली बेवारस वाहने ही आपल्या दैनंदिन आयुष्याच्या गतीला अडथळा ठरत होती.

 

अशा वेळी ठाणे महानगरपालिकेच्या लोकमान्य सावरकर प्रभाग समितीने या वाहनांविरुद्ध राबवलेली मोहीम म्हणजे जणू एखाद्या गजबजलेल्या चौकातील सिग्नल व्यवस्थित करण्यासारखीच आहे—एक छोटं पाऊल, पण परिणाम मोठा. या कारवाईमुळे केवळ रस्ते मोकळे झाले नाहीत, तर ठाणेकरांच्या श्वासालाही एक दिलासा मिळाला आहे.

 

लोकमान्य नगर, कोरस रोड आणि वेदांत कॉम्प्लेक्स परिसरातील रस्त्यांवर उभी असलेली ही बेवारस वाहने म्हणजे जणू रस्त्याच्या मधोमध ठेवलेले नकोसे दगड—ना कुणाला उपयोगाचे, ना सहज हटवता येणारे. ही वाहने रस्त्याचा ३० ते ४० टक्के भाग व्यापून टाकत होती. आता ती हटवल्यानंतर, जणू एखाद्या अरुंद गल्लीत अचानक मोकळीक मिळाल्यासारखीच परिस्थिती निर्माण झाली आहे. कामावर जाताना किंवा घरी परतताना होणारी वाहतूक कोंडी कमी होणं म्हणजे ठाणेकरांसाठी रोजच्या धकाधकीत मिळालेली काही मौल्यवान मिनिटं—आणि ही मिनिटंच आपल्या मनःशांतीची खरी बचत ठरतात.

 

फूटपाथ हा चालणाऱ्यांचा हक्काचा मार्ग असतो, पण गेल्या काही काळात तो जणू पार्किंगसाठी राखीव जागाच बनला होता. ज्येष्ठ नागरिक आणि शाळकरी मुलांना जीव मुठीत धरून रस्त्यावरून चालावं लागत होतं. आता ही अडथळे दूर झाल्यावर, फूटपाथ पुन्हा एकदा जिवंत झाल्यासारखा वाटतो—जणू एखाद्या बंद पडलेल्या बागेला पुन्हा श्वास मिळाल्यासारखं.

 

बेवारस वाहने ही केवळ अडथळे नसतात; ती शांतपणे शहराच्या आरोग्यावर घाला घालतात. धूळ खात पडलेली ही वाहने म्हणजे डासांसाठी तयार केलेली छोटी-छोटी कारखानेच. त्यात साचलेला कचरा आणि पसरलेली दुर्गंधी ही जणू आपल्या परिसरात हळूहळू पसरणारी अस्वस्थता असते. ती हटवणं म्हणजे केवळ स्वच्छता नव्हे, तर आजारांना आधीच थांबवण्याचा एक सजग प्रयत्न आहे.

 

या मोहिमेत आज १९ वाहनांवर कारवाई करण्यात आली—चार चारचाकी, तीन रिक्षा आणि बारा दुचाकी. मार्च महिन्यात एकूण ३२ बेवारस वाहने हटवण्यात आली. महात्मा फुले नगर, यशोधन नगर आणि लोकमान्य बस डेपो परिसरात झालेली ही कारवाई ही केवळ आकडेवारी नसून, ती प्रशासनाच्या सजगतेची आणि जबाबदारीची साक्ष आहे.

महापौर शर्मिला पिंपळोलकर, आयुक्त सौरभ राव आणि उपायुक्त उमेश बिरारी यांच्या मार्गदर्शनाखाली झालेली ही मोहीम नक्कीच कौतुकास्पद आहे. पण इथे एक महत्त्वाचा प्रश्न उभा राहतो—प्रशासन किती दिवस आणि किती ठिकाणी लक्ष ठेवणार?

 

जसं आपल्या घराची स्वच्छता आपणच राखतो, तसं आपल्या शहराची शिस्तही आपणच जपायला हवी. जर आपल्या परिसरात एखादं वाहन अनेक दिवसांपासून संशयास्पदरीत्या उभं असेल, तर त्याची माहिती महापालिकेला देणं ही आपली जबाबदारी आहे. त्याचप्रमाणे, स्वतःचं वाहन रस्त्यावर किंवा फूटपाथवर अनधिकृतपणे उभं करणं टाळणं, ही सुरुवात आपण स्वतःपासूनच करायला हवी.

 

ठाणेकर म्हणून आपण अनेक गोष्टींचा अभिमान बाळगतो—आपली संस्कृती, आपली शिस्त, आपली जागरूकता. पण ही शिस्त केवळ बोलण्यात नाही, तर वागण्यात दिसली पाहिजे. ‘माझं शहर, माझी जबाबदारी’ ही भावना जर प्रत्येकाच्या मनात रुजली, तर अशा मोहिमा केवळ तात्पुरत्या न राहता कायमस्वरूपी बदल घडवून आणतील.

 

शेवटी, रस्ते मोकळे होणं म्हणजे केवळ वाहनांना वेग मिळणं नव्हे, तर शहराच्या प्रगतीलाही दिशा मिळणं होय. जसं मोकळ्या आकाशात श्वास घेताना हलकं वाटतं, तसंच मोकळ्या रस्त्यांवरून जाताना शहरही जिवंत वाटतं.

“रस्ता हा चालण्यासाठी आणि वाहनांसाठी असतो, पार्किंग किंवा कचऱ्यासाठी नाही.

चला, आपल्या ठाण्याला अधिक शिस्तबद्ध, स्वच्छ आणि सजग बनवूया.”