दुष्काळ जाहीर करा; शेतकऱ्यांना कर्जमाफी द्या, चारा छावण्या व रोजगार हमीची कामे सुरू करा : खासदार डॉ. कल्याण काळे,पीक परिस्थिती आढावा बैठकीत शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवर सरकारचे लक्ष वेधले; पीकविम्यासाठी पूर्वीची पोर्टल प्रणाली सुरू करण्याची मागणी

जालना, प्रतिनिधी: जालना व छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यांसह छत्रपती संभाजीनगर महसूल विभागातील खरीप पीक परिस्थिती गंभीर बनली असून, पावसाच्या दीर्घ खंडामुळे शेतकरी आर्थिक संकटात सापडला आहे. या पार्श्वभूमीवर आज नांदेड येथील नियोजन भवनात मा. कृषिमंत्री महोदयांच्या अध्यक्षतेखाली आयोजित करण्यात आलेल्या पीक परिस्थिती आढावा बैठकीस जालना लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार डॉ. कल्याण काळे यांनी व्हिडिओ कॉन्फरन्सच्या माध्यमातून सहभागी होत शेतकऱ्यांच्या विविध प्रश्नांकडे शासनाचे लक्ष वेधले.

जालना जिल्ह्याचे सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान 603 मि.मी. असून चालू वर्षी आतापर्यंत सुमारे 405 मि.मी. पर्जन्यमान झाले आहे. जिल्ह्यात खरीप पिकांचे सर्वसाधारण क्षेत्र 6.19 लाख हेक्टर असताना चालू वर्षी खरीप क्षेत्र 5.86 लाख हेक्टर आहे. दुसरीकडे छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्याचे सरासरी पर्जन्यमान 636.99 मि.मी. असून चालू वर्षी सुमारे 422 मि.मी. पर्जन्यमान झाले आहे. या जिल्ह्यात सरासरी खरीप क्षेत्र 6.84 लाख हेक्टर असून चालू वर्षी खरीप क्षेत्र 6.37 लाख हेक्टर आहे.

जालना जिल्हा प्रशासनाच्या प्राथमिक अहवालानुसार यंदाच्या खरीप हंगामात पर्जन्यमानातील अनिश्चितता तसेच पावसाच्या खंडाचा पिकांच्या परिस्थितीवर परिणाम झाला आहे. 14 सप्टेंबरअखेर जूनपासून झालेला पाऊस या कालावधीतील सरासरीच्या 81% इतका झाला असून सप्टेंबर महिन्यातील पर्जन्यमान सरासरीच्या केवळ 33.1% इतके नोंदविण्यात आले आहे.दुष्काळ जाहीर करून तातडीने मदत द्यावीया परिस्थितीची गंभीरता लक्षात घेऊन जालना व छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील पात्र भागात तातडीने दुष्काळ जाहीर करून दुष्काळी उपाययोजना लागू कराव्यात, अशी ठाम मागणी खासदार डॉ. कल्याण काळे यांनी बैठकीत केली.

केवळ पर्जन्यमानाची सरासरी पाहून परिस्थितीचे मूल्यमापन न करता पावसातील खंड, पिकांची सद्यस्थिती, जमिनीतील ओलावा आणि प्रत्यक्ष उत्पादनातील संभाव्य घट यांचा एकत्रित विचार करून निर्णय घेण्याची आवश्यकता त्यांनी अधोरेखित केली.चारा छावण्या सुरू करा

पावसाअभावी खरीप पिकांसोबतच पशुधनासाठी चारा व पाण्याचा प्रश्नही गंभीर होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे ज्या भागात चारा व पाण्याची आवश्यकता निर्माण झाली आहे, त्या ठिकाणी तातडीने चारा छावण्या सुरू कराव्यात, अशी मागणी डॉ. काळे यांनी केली.

मराठवाड्यातील पावसाच्या तुटीमुळे खरीप पिकांची स्थिती चिंताजनक असल्याचे अलीकडील अहवालांमध्ये नमूद करण्यात आले असून काही भागांत पाणी व चारा उपलब्धतेचा प्रश्नही गंभीर होत असल्याचे वृत्त आहे.यावर्षीचे पीक कर्ज माफ करापीक हातातून गेल्यानंतर शेतकऱ्यांसमोर कर्जफेडीचा मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे. शेतकऱ्यांनी पेरणी, बियाणे, खते, औषधे व मशागतीसाठी केलेला खर्चही वसूल होण्याची शक्यता कमी झाली आहे

त्यामुळे चालू वर्षी शेतकऱ्यांनी घेतलेले पीक कर्ज माफ करावे, अशी स्पष्ट मागणी खासदार डॉ. कल्याण काळे यांनी केली.तसेच, यापूर्वीच्या कर्जमाफीच्या प्रक्रियेत विविध कारणांमुळे कर्जमाफीपासून वंचित राहिलेल्या पात्र शेतकऱ्यांनाही यावेळी कर्जमाफीचा लाभ द्यावा, अशी मागणी त्यांनी केली.

पीकविम्यासाठी पूर्वीची पोर्टल प्रणाली पुन्हा सुरू करा,पीकविमा योजनेत शेतकऱ्यांना नुकसान नोंदणी व विमा दावा दाखल करताना येणाऱ्या अडचणींचा विचार करून पीकविम्यासाठी पूर्वीची सुलभ पोर्टल प्रणाली पुन्हा सुरू करावी, अशी मागणी डॉ. काळे यांनी केली.तसेच पीकविमा नुकसानभरपाई निश्चित करताना केवळ Crop Cutting Experiment वर अवलंबून राहू नये, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

पावसातील खंड, महसूल मंडळनिहाय पिकांची प्रत्यक्ष स्थिती, शेतातील पीक नुकसान, जमिनीतील ओलावा आणि उत्पादनातील घट या सर्व बाबींचा एकत्रित विचार करून नुकसान निश्चित करावे. प्रत्यक्ष शेतकऱ्याचे नुकसान लक्षात न घेता केवळ कागदोपत्री किंवा मर्यादित पीक कापणी प्रयोगांच्या आधारे विमा नुकसानभरपाई निश्चित करणे अन्यायकारक ठरू शकते, असेही त्यांनी निदर्शनास आणून दिले.छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात 30 महसूल मंडळांत 21 दिवसांपेक्षा अधिक पावसाचा खंड नोंदविल्याचे अलीकडील वृत्त आहे.

पिण्याच्या पाण्यासाठी तातडीने टँकर सुरू करा,पावसाची कमतरता कायम राहिल्यास ग्रामीण भागातील पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न आणखी गंभीर होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे ज्या गावांमध्ये पिण्याच्या पाण्याची टंचाई निर्माण झाली आहे, तसेच संभाव्य टंचाईग्रस्त गावांमध्ये तातडीने टँकरद्वारे पाणीपुरवठ्याचे नियोजन करावे, अशी मागणी खासदार डॉ. काळे यांनी केली.जालना जिल्ह्यात पावसाच्या खंडामुळे जलसाठे व विहिरींच्या पाणीपातळीवर परिणाम होत असून टँकरद्वारे पाणीपुरवठ्याची गरज वाढल्याचे अलीकडील वृत्त आहे.शेतकरी व शेतमजुरांसाठी रोजगार हमीची कामे सुरू करा

पीक नुकसानामुळे शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नावर परिणाम झाला असून ग्रामीण भागातील शेतमजुरांसमोरही रोजगाराचा प्रश्न निर्माण होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजनेअंतर्गत तातडीने मोठ्या प्रमाणावर कामे सुरू करून शेतकरी व शेतमजुरांच्या हाताला रोजगार उपलब्ध करून द्यावा, अशी मागणी डॉ. काळे यांनी केली.

नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांच्या खात्यात प्रत्यक्ष मदत पोहोचली पाहिजे“बैठका, पंचनामे आणि अहवाल यापुरते हे संकट मर्यादित ठेवता कामा नये. शेतकऱ्याच्या हातात प्रत्यक्ष मदत पोहोचणे महत्त्वाचे आहे. त्याचे पीक गेले, उत्पादन गेले आणि उत्पन्नाचा स्रोत गेला आहे. अशा परिस्थितीत त्याला पुन्हा कर्जाच्या ओझ्याखाली ढकलण्याऐवजी शासनाने त्याच्या पाठीशी ठोसपणे उभे राहण्याची आवश्यकता आहे,” अशी भूमिका खासदार डॉ. कल्याण काळे यांनी बैठकीत मांडली

तसेच महसूल व कृषी विभागाने महसूल मंडळनिहाय प्रत्यक्ष पीक पाहणी करून वस्तुनिष्ठ पंचनामे करावेत, पीकविमा कंपन्यांना तातडीने आवश्यक माहिती उपलब्ध करून द्यावी आणि नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना शासकीय मदत व पीकविम्याचा लाभ वेळेत मिळेल, यासाठी कालबद्ध कार्यवाही करावी, अशी मागणीही त्यांनी केली.“शेतकरी संकटात असताना शासनाने संवेदनशीलतेने निर्णय घेण्याची गरज”

जालना व छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यांतील सद्य पीक परिस्थिती ही केवळ शेतीपुरती मर्यादित नसून शेतकरी कुटुंबांचे अर्थकारण, पशुधन, ग्रामीण रोजगार आणि पिण्याच्या पाण्याशी निगडित व्यापक संकट असल्याचे खासदार डॉ. कल्याण काळे यांनी निदर्शनास आणून दिले.

दुष्काळ जाहीर करणे, चारा छावण्या सुरू करणे, पीक कर्जमाफी, यापूर्वी वंचित राहिलेल्या पात्र शेतकऱ्यांना कर्जमाफीचा लाभ, पीकविम्यासाठी पूर्वीची पोर्टल प्रणाली सुरू करणे, Crop Cutting पुरते नुकसान मूल्यांकन मर्यादित न ठेवणे, पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकर सुरू करणे आणि रोजगार हमीची कामे तातडीने सुरू करणे, या मागण्यांवर शासनाने सकारात्मक व तातडीने निर्णय घ्यावा, अशी ठाम भूमिका खासदार डॉ. कल्याण काळे यांनी बैठकीत मांडली.